Theo Reuters đưa tin, ngày 29/4/2025, Toà án Công lý Liên minh châu Âu (ECJ) đã đưa ra phán quyết rằng chương trình hộ chiếu vàng Malta, được gọi chính thức là Chương trình nhập tịch nhà đầu tư đặc biệt của Malta (MEIN) vi phạm luật pháp EU và cần phải chấm dứt.
Phán quyết được đưa ra sau khi Uỷ ban châu Âu khởi kiện Malta vào năm 2022 vì chương trình MEIN cho pháp nhà đầu tư và các thành viên trong gia đình có thể nhận được hộ chiếu Malta – đồng nghĩa với quyền sống và làm việc ở bất kỳ quốc gia EU nào – chỉ với khoản dầu tư khoảng 1 triệu euro.
Toà án cho biết các quốc gia thành viên có quyền tự quyết định cách thức cấp hoặc thu hồi quốc tịch nhưng kế hoạch của Malta đã làm xói mòn nguyên tắc tin cậy lẫn nhau giữa các quốc gia thành viên EU.
“Một quốc gia thành viên không thể cấp quốc tịch của mình, và thậm chí là quốc tịch châu Âu, để đổi lấy các khoản thanh toán hoặc đầu tư được xác định trước, vì về cơ bản, điều này đồng nghĩa biến việc có được quốc tịch thành một giao dịch thương mại đơn thuần”, tòa án cho biết.
“Một thông lệ như vậy không thể thiết lập được mối quan hệ đoàn kết, thiện chí cần thiết giữa một quốc gia thành viên và công dân của mình, hoặc đảm bảo sự tin tưởng lẫn nhau giữa các quốc gia thành viên”, theo phán quyết.
Malta luôn khẳng định cách giải thích các hiệp ước EU của mình là đúng. Chính phủ quốc gia này tôn trọng phán quyết của toà án và đang nghiên cứu cách đưa các quy định về quyền công dân của mình phù hợp với phán quyết.
Tác động của phán quyết ECJ – Nhà đầu tư cần hiểu đúng bản chất
Phán quyết của ECJ không đồng nghĩa với việc “mọi thứ kết thúc ngay lập tức”. Theo quy trình của EU, Malta vẫn có thể thương lượng với Ủy ban châu Âu để tìm giải pháp phù hợp, đặc biệt là trong bối cảnh có nhiều tranh luận pháp lý xung quanh chủ quyền quốc gia trong việc cấp quốc tịch.
Malta cũng có quyền yêu cầu đàm phán lại hoặc đưa ra lộ trình chuyển đổi phù hợp nhằm đảm bảo tuân thủ luật EU mà vẫn bảo vệ quyền lợi của những nhà đầu tư hợp lệ.
Liên minh châu Âu được xây dựng dựa trên các nguyên tắc pháp lý rõ ràng, trong đó có hai nguyên tắc cốt lõi là Tính chắc chắn pháp lý (Legal Certainty) và Nguyên tắc bảo vệ kỳ vọng chính đáng (Legitimate Expectations). Điều này có nghĩa là nhà đầu tư đã tham gia chương trình MEIN hợp pháp và đúng quy trình sẽ được pháp luật bảo vệ về mặt quyền lợi.
Malta có trách nhiệm triển khai các biện pháp bảo vệ, cụ thể:
– Cho phép hoàn tất quy trình theo khung pháp lý cũ đối với các hồ sơ đã nộp đầy đủ và hợp lệ trước ngày ECJ ra phán quyết.
– Thiết lập giai đoạn chuyển tiếp rõ ràng, minh bạch, trong đó các hồ sơ đang xử lý sẽ được tiếp tục xét duyệt đúng quy định, đảm bảo quyền được xét xử công bằng và quyền tiếp cận pháp lý theo Điều 41 và 47 của Hiến chương Quyền cơ bản EU (CFR).
– Tránh các hành vi đơn phương như từ chối hàng loạt, thiếu đánh giá cá nhân hoặc từ chối quyền khiếu nại, vì điều này có thể dẫn đến hệ quả pháp lý nghiêm trọng cho Malta.
Phán quyết lần này cũng không đồng nghĩa với việc châu Âu đóng của các chương trình Golden Visa khác bởi các chương trình này không cấp quốc tịch ngay lập tức mà yêu cầu thời gian cư trú, hội nhập văn hóa – đúng với tinh thần pháp lý của EU.
Tuy nhiên, đây có thể xem như là một lời nhắc nhở cho nhà đầu tư rằng tính pháp lý và tính bền vững là yếu tố then chốt trong việc tham gia vào các chương trình đầu tư sở hữu quốc tịch, thẻ xanh châu Âu.
– Nhà đầu tư cần lựa chọn chương trình định cư được EU công nhận và tuân thủ pháp luật.
– Đồng hành cùng đơn vị tư vấn uy tín, có kinh nghiệm quốc tế để đảm bảo kế hoạch đầu tư – định cư được xây dựng an toàn và hiệu quả.
BSOP luôn đồng hành cùng nhà đầu tư Việt Nam cập nhật chính sách mới nhất và đưa ra giải pháp phù hợp nhất cho nhà đầu tư trong hành trình đầu tư, định cư. Mọi thông tin cần hỗ trợ, hãy liên hệ tới BSOP thông qua hotline 0904 966 797 – 098 913 6666.
BSOP – KẾT NỐI TOÀN CẦU – ĐỊNH HƯỚNG TƯƠNG LAI
HOTLINE: 0904 966 797 – 098 913 6666
